Ζώντας σε ένα πλανήτη με 7,5 περίπου δισεκατομμύρια πληθυσμό, είναι αναμενόμενο ότι καθημερινά θα συναντήσουμε πολλούς ανθρώπους στον «δρόμο» μας. Ανθρώπους γνωστούς-αγνώστους, ενδιαφέροντες-αδιάφορους, συγγενείς-συνεργάτες, φίλους-συντρόφους. Αξιοσέβαστες προσωπικότητες που θα περάσουν από δίπλα ή θα έρθουν κοντά προσφέροντας σε εμάς κάποιο χαρακτηριστικό στοιχείο με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο.

Οι ανθρώπινες ή διαφορετικά οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι απαραίτητες για την ομαλή εξέλιξη της ύπαρξης κάθε ατόμου. Ως κοινωνικά όντα, έχουμε την φυσιολογική ανάγκη να δημιουργούμε σχέσεις ή να ανήκουμε σε ομάδες οι οποίες αποδέχονται και εκτιμούν την ατομική ελευθερία προσφέροντας παράλληλα την δυνατότητα της ελεύθερης έκφρασης των προσωπικών επιθυμιών.

Και όταν συμβεί να βρεθούμε με τους κατάλληλους ανθρώπους, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προχωρήσουμε στην σύναξη αλλά και διατήρηση φιλικών ή οικογενειακών ή τυπικών ή ερωτικών ή επαγγελματικών σχέσεων καλύπτοντας με αυτό τον τρόπο την πανανθρώπινη ανάγκη του “ανήκειν”.

Όμως, συχνά ακούμε ανθρώπους να λένε ότι οι διαπροσωπικές σχέσεις εξελίσσονται με πολλές δυσκολίες ή ότι οι σχέσεις που διακρίνονται από ζεστά χαρακτηριστικά είναι σπάνιες ως και ανύπαρκτες στην σημερινή εποχή.

Όμως, τι πραγματικά εμποδίζει την εξέλιξη των σχέσεων;

Πιθανόν, η απόσταση ανάμεσα στους ανθρώπους να είναι μια συνθήκη που μπορεί να επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις. Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να συναντηθούν πρακτικά, δεν επικοινωνούν αποδοτικά με αποτέλεσμα να καταλήγουν σε συναισθηματική απομάκρυνση.

Και μιλώντας για επικοινωνία, ο τρόπος και το είδος αυτής φαίνεται να αποτελεί την σημαντικότερη αιτία αφού, επανειλημμένα έχει αποδειχτεί ότι η μη αποτελεσματική ανταλλαγή απόψεων προκαλεί μικρές αλλά και μεγάλες παρεξηγήσεις, εντάσεις και τσακωμούς.

Επιπλέον, το καθημερινό απαιτητικό πρόγραμμα, η ασυμφωνία στα ενδιαφέροντα και στις αντιλήψεις των ανθρώπων, η ανασφάλεια, ο εγωισμός, η αρνητική εικόνα εαυτού, η δυσάρεστη διάθεση, το αίσθημα του ανικανοποίητου, η δυσαρέσκεια, ο ανταγωνισμός, τα αυστηρά κριτήρια επιλογής του άλλου, ο φόβος της απόρριψης, οι υψηλές απαιτήσεις και προσδοκίες, η λανθασμένη εκτίμηση των δυνατοτήτων των σχέσεων είναι συνθήκες οι οποίες ευκόλως σαμποτάρουν την θετική έκβαση των διαπροσωπικών σχέσεων.

Επειδή όμως, είναι ουσιώδες για την ψυχική ισορροπία να περιτριγυριζόμαστε από ανθρώπους, χρειάζεται να συμβάλλουμε αμφότεροι στην ενίσχυση και στην διατήρηση των διαπροσωπικών σχέσεων.

Τα στοιχεία που συντελούν στην βελτιστοποίηση των σχέσεων είναι η ποιοτική και παραγωγική επικοινωνία, η ανθρώπινη επαφή, ο σεβασμός και η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η διάθεση για συμβιβασμό, η αλληλοκατανόηση, η αυθεντικότητα, η εκτίμηση της ατομικής οντότητας των ανθρώπων, η άνευ όρων αποδοχή, η υπομονή, η ηρεμία, η συνεχής και επιμονή προσπάθεια.

Μα, περισσότερο από όλα, αποδίδει η ειλικρινής έκφραση των απόψεων, των επιθυμιών, των συναισθημάτων καθότι, η ειλικρίνεια είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εξισορρόπηση της δυναμικής των διαπροσωπικών σχέσεων.

Γιατί μπορεί «οι καλοί λογαριασμοί, να κάνουν τους καλούς φίλους» και στηριζόμενοι στον διάλογο να διαμορφώνουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις που θα μας φέρουν πιο κοντά αλλά ταυτόχρονα, οφείλουμε να «δεχόμαστε τους άλλους με τα ελαττώματα και τα προτερήματα τους» γιατί με αυτόν τον τρόπο ενισχύουμε την γνήσια έκφραση του ανθρώπινου χαρακτήρα νιώθοντας περισσότερο ασφαλείς στο διαπροσωπικό πλαίσιο.

Και αν τελικά επιτευχθεί, τότε θα βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να υποστηρίξουμε ότι οι σχέσεις των ανθρώπων είναι πραγματικά θείο δώρο!

 

 

Βασιλική Γ. Βενέτη ΜΑ Κλινικής Ψυχολογίας

Ειδίκευση στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία