Κατάθλιψη είναι η ψυχική διαταραχή που επηρεάζει τόσο τη διάθεση όσο και τις σκέψεις και συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα κυρίως την απώλεια της ενεργητικότητας.
Το καταθλιπτικό συναίσθημα έχει μεγάλη ένταση και διάρκεια και το άτομο οδηγείται σε έκπτωση της λειτουργικότητας σε πολλούς τομείς της ζωής του.

Σύμφωνα με το DSM-5 η Μείζονα Καταθλιπτική Διαταραχή, το Μοναδικό Επεισόδιο, προσδιορίζεται κλινικά με τα ακόλουθα συμπτώματα:
Α. Πέντε ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα ήταν παρόντα κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου δύο εβδομάδων και αντιπροσωπεύουν μία αλλαγή στην προηγούμενη λειτουργικότητα’ τουλάχιστον ένα από τα συμπτώματα είναι είτε καταθλιπτική διάθεση είτε απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης

1. καταθλιπτική διάθεση στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, καθημερινά, είτε από την υποκειμενική αναφορά είτε από την παρατήρηση των άλλων
2. έντονη ελάττωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σε όλες ή σχεδόν σε όλες τις δραστηριότητες στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σχεδόν καθημερινά
3. σημαντική απώλεια βάρους ενώ δεν είναι σε δίαιτα ή αύξηση βάρους, και αύξηση ή ελάττωση της όρεξης σχεδόν καθημερινά
4. αϋπνία ή υπερυπνία σχεδόν καθημερινά
5. ψυχοκινητική διέγερση ή επιβράδυνση σχεδόν καθημερινά
6. κόπωση ή απώλεια της ενεργητικότητας σχεδόν καθημερινά
7. αισθήματα αναξιότητας ή υπέρμετρης ή απρόσφορης ενοχής σχεδόν καθημερινά
8. ελαττωμένη ικανότητα να σκεφθεί ή να συγκεντρωθεί ή αναποφασιστικότητα σχεδόν καθημερινά
9. επανερχόμενες σκέψεις θανάτου, επανερχόμενος αυτοκτονικός ιδεασμός χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο ή μία απόπειρα αυτοκτονίας ή ένα συγκεκριμένο σχέδιο να αυτοκτονήσει

Β. Τα συμπτώματα δεν πληρούν τα κριτήρια ενός μεικτού επεισοδίου

Γ. Τα συμπτώματα προκαλούν σημαντική ενόχληση ή έκπτωση της κοινωνικής, επαγγελματικής ή άλλων σημαντικών περιοχών της λειτουργικότητας

Δ. Τα συμπτώματα δεν οφείλονται στις άμεσες φυσιολογικές δράσεις μιας ουσίας ή γενικής σωματικής κατάστασης

Ε. Τα συμπτώματα δεν εξηγούνται καλύτερα με Πένθος, δηλ, μετά από απώλεια αγαπημένου προσώπου τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από 2 μήνες ή χαρακτηρίζονται από έντονη λειτουργική έκπτωση, νοσηρή ενασχόληση με αισθήματα αναξιότητας, αυτοκτονικό ιδεασμό, ψυχωτικά συμπτώματα ή ψυχοκινητική επιβράδυνση.

Τα Γενετικά Αίτια της Καταθλιπτικής Διαταραχής

Υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης κατάθλιψης όταν στενοί συγγενείς εξ αίματος υποφέρουν από κατάθλιψη χρόνια ή βαριάς μορφής.
Έρευνες απέδειξαν ότι διάφορα γονίδια εμπλέκονται στη μεταφορά χαρακτηριστικών αυξάνοντας τις πιθανότητες το άτομο να εκδηλώσει τη διαταραχή.

Τα Βιολογικά Αίτια της Καταθλιπτικής Διαταραχής

Παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος πχ Πάρκινσον, σκλήρυνση κατά πλάκας, εγκεφαλικό επεισόδιο
Ενδοκρινείς παθήσεις πχ υποθυρεοδισμός
Λοιμώξεις του κεντρικού νευρικού συστήματος πχ AIDS, λοιμώδης μονοπυρήνωση
Μορφές καρκίνου πχ παγκρέατος

Γενικά βιολογικά αιτία

Φάρμακα πχ κορτιζόνη, χασίς, αλκοόλ
Η λειτουργία των νευροδιαβιβαστών πχ σεροτονίνης

 

Τα Ψυχολογικά και Κοινωνικά Αίτια της Καταθλιπτικής Διαταραχής
Πρώιμες εμπειρίες που σχετίζονται με σημαντικές απώλειες τις οποίες το άτομο βίωσε με αρνητικό τρόπο καθιστούν αυτό περισσότερο ευάλωτο σε ανάλογες καταστάσεις και αυξάνουν την πιθανότητα να εκδηλώσει καταθλιπτική διαταραχή
Αρνητικά γεγονότα ζωής σε συνδυασμό με την υποκειμενική αίσθηση αδυναμίας αντιμετώπισης τους
Καταστάσεις που προκαλούν ανησυχία και διαταράσσουν την ισορροπία του ατόμου πχ απόλυση από την δουλειά
Τραυματικά γεγονότα και προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις πχ γάμος, φιλίες

Η ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ

Η Γνωσιακή- Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία εφαρμόζεται σε ήπια ως μέτρια καταθλιπτική διαταραχή, μη ψυχωσική & μη διπολική. Προτείνεται όταν αντενδείκνυται η φαρμακευτική αγωγή ή δεν είναι αποτελεσματική ή ο θεραπευόμενος δεν επιθυμεί να πάρει φάρμακα ή ο γιατρός δεν θέλει να χορηγήσει φάρμακα γιατί θα μετατραπεί σε χρόνια χρήση καθώς και σε συνδυασμό με την φαρμακευτική παρέμβαση.
Συμβάλει στη μείωση των ψυχολογικών συμπτωμάτων της κατάθλιψης όπως η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η έλλειψη ελπίδας, το αίσθημα ανημποριάς, τα συναισθήματα ενοχής, ο αυτοκτονικός ιδεασμός. Η μείωση της έντασης των ψυχολογικών συμπτωμάτων ενισχύει την ανακούφιση των σωματικών συμπτωμάτων.

 

Βασιλική Γ. Βενέτη ΜΑ Κλινικής Ψυχολογίας

Ειδίκευση στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία